Dobre samopoczucie w mieście – jak architektura wpływa na codzienność mieszkańców

Architektura z perspektywy dobrostanu: wystawa „Dobre samopoczucie w mieście” w La Arquería de Nuevos Ministerios

Wystawa „Dobre samopoczucie w mieście”, prezentowana w La Arquería de Nuevos Ministerios do 29 września, koncentruje się na bezpośrednim wpływie przestrzeni miejskich na stan fizyczny, emocjonalny i społeczny mieszkańców. Kurator, architekt Izaskun Chinchilla, związana z Bartlett School of Architecture w Londynie, proponuje alternatywne spojrzenie na urbanistykę. Zamiast pokazywać wielkoskalowe inwestycje infrastrukturalne, eksponuje codzienne działania kształtujące życie społeczne, takie jak narodziny, wychowanie dzieci, posiłki, leczenie, sen czy zabawa. Chinchilla wywodzi z 25 lat analiz, że miasta funkcjonują jako ekosystem bliskości i równowagi.

Nowatorska struktura ekspozycji i osiem codziennych aktywności

Zwiedzający pokonują w trakcie wystawy trasę obejmującą około 2000 kroków. Jeśli przybędą ze stacji Nuevos Ministerios lub skorzystają z trasy „Zdrowe Miasta”, liczba ta wzrasta do 6000. Wystawa jest zorganizowana wokół ośmiu kluczowych codziennych czynności, dla każdej zaprezentowano podsumowanie potrzeb organizmu i środowiska oraz przykłady z całego świata.

• Wśród 99 prezentowanych projektów znajdują się żłobki z Niemiec,
• ogrody na dachach szpitali madryckich,
• ośrodki leczenia raka Marie, inspirujące się domowym wystrojem,
• projekty architektury bioklimatycznej z Azji,
• historyczne wydarzenia urbanistyczne z Hiszpanii, na przykład działania w San Sebastián.

Każdy temat zilustrowano praktycznymi rozwiązaniami z Azji, Europy i Ameryki Łacińskiej, ukazując różnice i podobieństwa w podejściu do projektowania przestrzeni sprzyjających dobrostanowi.

Interakcja, udział i eksperyment w przestrzeni wystawy

Odwiedzający mają możliwość szkicowania własnych koncepcji na dostępnych szablonach i dzielenia się nimi w mediach społecznościowych. Dodatkowo, ekspozycja oferuje wirtualny stół miejski, który dynamicznie zmienia się pod wpływem nowych pomysłów. Przestrzeń galerii umożliwia doświadczenie prezentowanych idei, np. poprzez kontakt z dzielnicą San Blas w Madrycie oraz obserwację implementacji innowacyjnych projektów z innych miast.

Do współpracy przystąpiło Muzeum Thyssen-Bornemisza, prezentując dzieła sztuki tematycznie związane z dobrostanem. W nawiązaniu do historii Chinchilla zauważa, że przed industrializacją przestrzeń publiczna służyła jako miejsce schronienia i spokoju. Przytacza przykład średniowiecznych praktyk, takich jak publiczne okazywanie emocji, co świadczyło o duchowej głębi społeczeństwa.

Krytyka współczesnego zawodu architekta i mediów społecznościowych

Architektka podkreśla trudności na rynku pracy. W Hiszpanii na jednego architekta przypada 600 mieszkańców. Deklaruje brak merytokracji – młodzi zatrudniani są głównie dzięki powiązaniom rodzinnym z deweloperami lub firmami budowlanymi. Zwraca też uwagę na nierówności płciowe oraz niewystarczającą reprezentację terytorialną.

Chinchilla, odnosząc się do współczesnego doświadczenia architektury, podnosi problem koncentracji na „idealnym wizerunku” w mediach społecznościowych. Według niej faktyczny proces projektowy i społeczny aspekt inwestycji bywają marginalizowane na rzecz estetyki. Wystawa zaprojektowana jest jako podróż sensoryczna – szum wody, zapach lawendy oraz gra świateł budują doświadczenie przypominające tradycyjne śródziemnomorskie ulice.

Innowacje ekspozycyjne i kontynuacja działań edukacyjnych

Wystawa zrealizowano z użyciem lekkiej, mobilnej konstrukcji metalowej i paneli MDF wycinanych CNC – umożliwia to łatwość adaptacji do różnych języków i miejsc bez ingerencji w architekturę galerii. Teksty wystawowe można modyfikować jak papierowe lalki, dostosowując do regionu.

We wrześniu zaplanowano spotkanie burmistrzów i deweloperów, podczas którego model hipotetycznej dzielnicy zostanie poddany ocenie publiczności. Wystawa dostępna jest także online do 29 września. Inspiracją do projektu była publikacja Chinchilli „Los barrios del buen vivir” z 2021 roku, przedstawiająca osiem kluczowych funkcji zintegrowanych z podejściem humanistycznym. Celem ekspozycji jest kreowanie przyszłości, w której na pierwszym planie znajduje się ludzka skala i mierzalny dobrostan społeczny.